TERMINA E BLOKE, MANDA AYUDA PA CUBA 4MAI26
Defensa neo-nazi fasista petie hegseth a bin ta kometé asesinatonan ekstrahudisial di Venezolanonan, Kolombianonan i Ekuatorianonan den Karibe i Pasífiko Oriental for di zomer último, e último asesinatonan a wòrdu kometé apénas siman pasá. E administracion fascista corupto drumpf/trump-vance tambe a ataca Venezuela ilegalmente y inmoralmente y a secuestra Pres Nicholas Maduro y su casa, Cilia Flores mas trempan e aña aki. pres drumpf/trump tambe a topa ku e kriminal di guera fasista vladimir putin na Alaska na 2025, nengando di honra e òrdu di aresto emití p’e pa CPI pa krímennan ku ta enserá muchanan sekuestrá for di Ukrania. No Mi pres drumpf/trump, NO MI vp vance ku nan atministrashon korupto liderá pa Sec of Defense fasista petie hegseth i Sec of State fascist little markie rubio tambe a lastra Merka den un guera ilegal i inmoral kontra Iran. E hustificacionnan di e administracion aki pa nan menasa di accion contra Cuba ta groseramente hipocrita y Congreso Mericano mester preveni e militarnan Mericano di tuma cualkier accion contra Cuba. Por fabor traha huntu ku e delegashon di kongreso di Virginia pa prevení akshon militar merikano kontra di Cuba.
Aktualisashonnan Bibu di Atministrashon di Trump: Merka ta Akusa Eks Presidente Cubano Raúl Castro di Asesinato
Loke Nos Ta Kubriendo Awe
Cuba: Departamento di Husticia a acusa Raúl Castro, e eks presidente i minister di defensa di Cuba, riba akusashonnan di asesinato i konspirashon den morto di cuater persona na 1996. Sr. Castro a worde acusa hunto cu cinco otro den e caso. Lesa mas ›
Respuesta di Cuba: E akusashonnan ta bini di e bahamentu di dos avion operá pa un grupo di eksilio Cubano ku a sigui lunanan di pleitamentu diplomátiko. Presidente di Cuba, Miguel Díaz-Canel, a bisa cu su pais a actua den defensa propio despues cu su espacio aereo a ser viola repetidamente pa “teroristanan notorio.”
Preshonando Havana: E akusashonnan ta un eskalashon ekstraordinario di e atministrashon di Trump kampaña di preshon contra e gobierno comunista di Cuba, y ta pone Secretario di Estado Marco Rubio mas cerca di su meta di hopi tempo di transformando e pais.
E acusacion di Raúl Castro ta un escalacion extraordinario di e presion di e administracion riba Cuba.

Alan FeuerFrances Robles i David C. Adams
Alan Feuer a informá for di New York, i Frances Robles i David C. Adams for di Miami.
Departamento di Husticia diaranson a desseya un acusacion contra Raúl Castro, e ex presidente di Cuba di 94 aña, acusando e di asesinato y un conspiracion pa mata ciudadanonan Mericano deriva di e caida fatal 30 aña pasa di dos avion.
E acusacion, emiti den Corte di Distrito Federal na Miami, tabata un escalacion extraordinario di e campaña di presion multifacetico di e administracion di Trump contra e gobierno comunista di Cuba. Tambe a akusá sinku otro hende enbolbí den e tumbamentu di e avionnan.
E akusashonnan, ku a wòrdu konstruí riba un kaso anterior ku a wòrdu presentá pa promé biaha na 2003, a trese na karga riba Sr. Castro, e ruman di Fidel Castro, e podernan di e sistema di hustisia penal merikano na un momentu di tenshon haltu ku Cuba i a sil’é ku un kastigu máksimo di bida largu den prizòn.
Nan a pone tambe e base pa akshon potensial di e militarnan pa sak’é for di e pais a traves di un medio similar na kon forsanan di Operashonnan Spesial di Merka a usa un akusashon kontra Nicolás Maduro, e lider anterior di Venezuela, pa drenta Caracas den un operashon desbaratá na yanüari i kaptur’é.
E akusashon di sustitushon a wòrdu debolbí sekretamente luna pasá i a wòrdu anunsiá den un konferensia di prensa na Miami dor di Fiskal General Interino Todd Blanche i Jason A. Reding Quiñones, e abogado merikano pa e Distrito Sur di Florida.
Nan a acusa Sr. Castro y e otronan, incluyendo ex pilotonan Cubano, di a mata cuater persona cu a muri ora cu e militarnan Cubano a tumba dos avion na 1996 dirigi pa Brothers to the Rescue, un grupo di exilio Cubano cu a usa avionnan pa busca Cubanonan cu tabata huy for di e pais via lama. Fidel Castro a tuma e responsabilidad pa baha e avionnan poco despues cu nan a wordo abati, alegando cu e organisacion a laga foyetonan anti-regime cay riba Havana den vuelonan anterior.
“Mi mensahe awe ta kla,” Sr. Blanche a bisa. “Merka i Presidente Trump no ta — i lo no — lubidá su siudadanonan.”
Repitiendo e tema ey, Sr. Quiñones a bisa cu gobierno comunista di Cuba a actua cu impunidad durante decadanan, pero cu e acusacion finalmente lo pone algun di su lidernan responsabel.
“Esnan ku ta mata merikanonan,” el a bisa, “no por simplemente warda riba hustisia merikano.”
Ora reporteronan a puntr’e si e acusacion tabata un preludio pa e accion militar di Merca na Cuba, Sr. Blanche a bisa cu e decision ey tabata na Sr. Trump y su team di politica exterior.
Den e 30 añanan desde cu e avionnan a wordo tumba, legisladornan Cubano Mericano, activistanan di exilio, sobrevivientenan di e episodio y miembronan di famia di e victimanan a pidi pa Raúl Castro, kende tabata minister di defensa e tempo ey, wordo acusa criminalmente. Pero Sr. Blanche tabatin muchu di bisa ora reporteronan a puntr’é dikon un akusashon den e kaso a wòrdu debolbí awor.
“Kere mi, e kos ku ta mas bèrdat ta ku pa 30 aña ku a transkurí for di e tempu ei, e retraso den hustisia tabata e inhustisia di mas grandi ku a tuma lugá,” José Basulto, kende a dirigí Brothers to the Rescue, a bisa den un entrevista e aña aki.
Ernesto Soberón Guzmán, embahador di Cuba na Nashonnan Uni, a bisa djarason na The New York Times ku e akusashonnan kontra Raúl Castro tabata un intento di e gobièrnu di Trump pa krea un preteksto pa akshon militar kontra Cuba.
“Mi no por yam’é un otro palabra ku un sirko — un sirko ku nan ta montando awor komo un akshon mas pa hustifiká agreshon militar kontra Cuba,” Sr. Guzmán a bisa den un entrevista.
El a agrega cu Brothers to the Rescue a viola e espacio aereo Cubano 25 biaha prome cu militarnan Cubano a tumba su avionnan, y cu funcionarionan Cubano a suplica autoridadnan Mericano repetidamente pa stop e vuelonan di e grupo riba Cuba, incluyendo den un carta di Fidel Castro pa presidente Bill Clinton, un punto sosteni pa documentonan Mericano declasifica for di e tempo ey.
“Kuantu violashon deliberá i serio di espasio aéreo merikano kualke gobièrnu merikano lo permití promé ku tuma akshon?” el a puntra.
Miéntras ku e investigashon riba Sr. Castro tabata andando pa simannan, Sr. Blanche i Sr. Quiñones a skohe pa desenselá e akusashonnan djarason. El a coincidi cu Dia di Independencia Cubano, conmemorando e fin di e ocupacion militar Mericano di e isla na 1902.
E acusacion di Sr. Castro a bin na un momento di creciente crisis pa Cuba ya cu e suministro di petroleo di e pais pa uso domestico y plantanan di energia a wordo agota. Tambe a sigui un bishita inusual di John Ratcliffe, e director di CIA, kende a reuni cu alto funcionarionan Cubano, incluyendo e nieto di Sr. Castro, mas o menos un siman pasa. Den e combersacionnan, el a adverti e gobierno cu e mester haci cambionan economico y stop di permiti Rusia y China opera puestonan di inteligencia riba su suelo.
Jack Nicas a kontribuí ku reportahe.
Presidente Trump a bisa periodistanan diaranson net prome cu subi Air Force 1 pa biaha pa Connecticut cu e no tin plan pa escala su campaña contra gobierno Cubano despues di e acusacion di Departamento di Husticia contra e ex presidente di e pais, Raúl Castro.
“No, lo no tin eskalashon,” Trump a bisa. “Mi no ta kere ku mester tin.”
“Mira e luga ta cayendo den otro, e ta un desordo,” el a agrega.

Un di e sobrevivientenan di e tiroteo tabata na e anuncio di e acusacion di Raúl Castro. Sylvia Iriondo, di 85 aña, a recorda di tabata den un avion hunto cu Jose Basulto, e piloto cu a funda Brothers to the Rescue, ora cu el a mira huma di un di e dos avionnan di e grupo cu a wordo abati pa cazadornan Cubano. “Nos ta siguiente,” el a bis’é. Ela saka un rosario miéntras Basulto tabata bula nan pa espasio aéreo merikano.
E republikanonan ku ta representá Florida djarason a stòp di pidi pa akshon militar merikano pa forsa kambio di régimen na Cuba. “Mi no ta kere ku e ta bai tuma akshon militar,” Senador Rick Scott di Florida a bisa den un konferensia di prensa na Capitol Hill. El a bisa ku presidente Trump no ke pone trupanan merikano den peliger. “Mi ta kere ku e pueblo di Cuba ta bai lanta,” el a agregá.
E akusashonnan kontra eks presidente Raúl Castro ta bini durante un periodo di difikultat ekstraordinario na Cuba.
E tabata den kaida liber ekonómiko pa vários aña, i tabatin vários interupshon di koriente nashonal. Preis di kuminda a subi drástikamente, i e industria di turismo a kai.
E crisis a empeora considerablemente e aña aki ora cu presidente Trump a corta e cargamentonan hopi necesario di petroleo for di Venezuela, despues cu forsanan Mericano a retira e presidente di e pais ey y a tuma control di su industria petrolero. Sr. Trump tambe a impone un blokeo efectivo riba envio di combustibel pa Cuba for di cualkier pais.
Cuba a keda sin kombustibel di jet, i kompanianan di aviashon a kanselá buelonan. Transporte pa gran parti a para ketu segun ku preis di gas riba merkado pretu a subi.
Siman pasa, gobierno Cubano a bisa cu e pais a keda sin reserva di petroleo. Su ofisialnan a lanta Merka, bisando ku deliberadamente el a infligi doló na Cuba i a violá su soberania dor di blòkia envionan di zeta.
Cuba ta produsí zeta doméstikamente, pero muchu ménos ku loke e mester pa funshoná. Komo resultado, asta Havana, e kapital, a bin ta eksperensiando blackout ku por dura 24 ora.
Residentenan entrevistá na Havana wikènt pasá a bisa ku hendenan a rekurí na bati wea i wea pa protestá kontra e blackoutnan. E táktika ei, nan a bisa, por lo general tabata resultá den restourashon di poder — probando, den nan bista, ku e gobièrnu por a kontrolá kua barionan a haña poder i ki ora.
Hende a deskribí un búskeda diario pa kuminda, ya ku tabata imposibel pa kore un frishidèr sufisiente largu pa vries karni òf tene kuminda fresku. Nan a deskribí kumpra kuminda den inkrementonan chikitu i pagabel diario: sinku webu un dia, un liber di porko e siguiente, tres liber di galiña e dia despues di esei.
Riba un djaluna resien, e koriente tabata sendé pa solamente un ora, asina un dama ku ta biba na Havana i ku no tabata ke pa su nòmber wòrdu publiká, temendo represaya di parti di polis. Kosnan tabata un tiki mihó e siguiente dia: E koriente a keda sendé pa dos ora.
Republicanonan di Florida riba Capitol Hill tabata haci un yamada na presidente Trump pa apodera di Raúl Castro mescos cu el a haci cu Nicolás Maduro, e lider Venezolano cu forsanan Mericano a captura y trece New York pa enfrenta acusacionnan federal. “Paga tinu, i wak kiko a pasa ku Maduro,” Representante Maria Elvira Salazar a bisa, kende su distrito ta inkluí sentro di Miami.
Mayornan di Secretario di Estado Marco Rubio a emigra for di Cuba pa Merca tres aña prome cu Fidel Castro a tuma poder pa medio di un revolucion Comunista na 1959.
Nan tabata buska oportunidatnan ekonómiko. Sr. Rubio su tata, Mario, eventualmente a haña trabou na Florida komo un bartender, i su mama, Oriales , komo un kriá di hotèl, kahera i empleado di Kmart.
Tòg, Sr. Rubio ta papia di desmantelá e gobièrnu komunista ku e mesun pashon ku ta galvanisá hopi eksiliado polítiko ku a bandoná e isla despues di e revolushon. E acusacion di e Raúl Castro, di 94 aña, e patriarca di e famia, ta den liña cu e mision duradero di Sr. Rubio, y e ta djis e ultimo den un serie di esfuersonan di gobierno Mericano pa debilita Havana cu Sr. Rubio a sostene of ingeniero.
“Presidente Trump ta ofresé un kaminda nobo entre Merka i un Cuba nobo,” Sr. Rubio a bisa den un diskurso kòrtiku di video djarason ku tabata dirigí na e pueblo Cubano.
“E motibu ku bo ta wòrdu forsá pa sobrebibí 22 ora pa dia sin koriente no ta debí na un blokeo di zeta dor di Merka,” Sr. Rubio a bisa na spañó. “E berdadero motibo cu bo no tin coriente, combustibel of cuminda ta pasobra esnan cu ta controla bo pais a plunder biyones di florin, pero nada no a wordo uza pa yuda e pueblo.”
Dentro di e gabinete di Sr. Trump, e enfoke di Sr. Rubio riba Cuba ta destaká, pero e ta par pa kurso den e ambiente Cubano Merikano di Sur Florida. Einan, polítika anti-komunista ardiente ta e norma, i broma kasual por drai rònt di e maneranan den kua Merka por un dia destituí e lidernan na Havana.
“Rubio ta sali for di e polítika anti-Cubano di Miami,” Benjamin J. Rhodes, un eks-konsehero di seguridat nashonal suplente di presidente Barack Obama, a bisa The New York Times na desèmber último.
Sr. Rhodes a maneha e politica di Sr. Obama di purba restaura, te na cierto grado, lasonan economico y diplomatico di Merca cu Cuba. Sr. Rhodes a discuti e politica e tempo ey cu Sr. Rubio, kende tabata un senador Mericano representando Florida.
“Semper e tabata ankrá den un polítika di kambio di régimen pa ku Havana,” Sr. Rhodes a bisa. “E ta e núkleo di su identidat.”
Sr. Rubio tabata un di e arkitectonan di e campaña militar di administracion di Trump contra Venezuela, cu a resulta cu forsanan Mericano a pone beslag riba Nicolás Maduro, e lider di e pais, y a hib’e New York pa wordo huzga pa acusacionnan di traficacion di droga. Na 2020, Departamentu di Hustisia a haña un akusashon di hurado grandi kontra Sr. Maduro.
E agresion contra Venezuela tabata en parti dirigi na tumba e pilarnan di gobierno comunista di Cuba. Venezuela tabata e proveedor principal di petroleo pa Cuba, y e administracion di Trump a presiona e gobernante nobo di e pais, Delcy Rodríguez, un aliado di Sr. Maduro, pa para e envionan pa e isla. Komo resultado, e ekonomia di Cuba a bini bou di un tenshon mas grandi ku el a mira den dékadanan.
Na 2019, durante e esfuersonan di e promé atministrashon di Trump pa destituí Sr. Maduro dor di purba enkurashá un lantamentu, Sr. Rubio a bisa NPR ku un Cuba debilitá lo ta un “subprodukto” bon biní di un kambio den e gobièrnu di Venezuela, asta si e no tabata “e rasonamentu sentral” pa pusha Sr. Maduro afó. “Tur loke ta malu pa un diktadura komunista ta algu ku mi ta sostené,” el a bisa.
Lunanan pasa, Sr. Rubio a cuminsa papia directamente cu Raúl Guillermo Rodríguez Castro, un nieto di Raúl Castro, pa purba negocia un apertura economico cu Cuba cu lo inclui algun concesion politico. Ofisialnan merikano tabata pusha na kuminsamentu di mart pa e famia Castro retirá presidente Miguel Díaz-Canel, loke lo permití e atministrashon di Trump argumentá ku nan a diseñá kambio polítiko na Cuba ku éksito, The New York Times a informá.
E tempu ei, ofisialnan merikano tabata dispuesto pa tolerá ku e Castronan ta keda na poder tras di kortina basta nan bai di akuerdo pa guia e pais den kambionan ekonómiko pushá pa e atministrashon di Trump. Pero ofisialnan merikano a bira impaciente ku e ritmo slow di negosiashonnan i loke nan ta mira komo terkedat di parti di famia Castro.
Legisladornan republikano ku a hasi un yamada na e gobièrnu di Trump pa ehersé mas preshon riba e gobièrnu komunista di Cuba a selebrá e akusashon. “Awe ta un dia glorioso,” Representante Maria Elvira Salazar, republikano di Florida, a bisa den un konferensia di prensa na Capitol Hill.
Representante Carlos Giménez, otro republikano di Florida, a bisa ku e akusashonnan kontra Raúl Castro ta manda un mensahe kla ku Washington tabata “laser enfoká” riba e Hemisferio Oksidental. “Nos lo no tolerá diktadura den nos hemisferio,” el a agregá. “Nos lo ta bringando pa e pueblo.”

E akusashon tabatin sosten bipartidista lokalmente, ounke algun Demócrata a kuestioná e naturalesa sumamente publiká di e anunsio. “E ta un dia grandi sin importá bo partido,” asina Daniella Levine Cava, e alkalde di e condado di Miami-Dade, kende ta un demócrata, a bisa.
Ela agregá: “Mira, e tabata asesinato di sanger friu. E tabata sanshoná pa estado. E ta nifiká muchu pa lag’é. Lo bo mester buska hustisia. E ta tambe un símbolo tremendo pa futuro. Obviamente, hende ta selebrando awe, pero nan ta ansioso pa sa kon esaki lo kondusí na kambio di e régimen, e no ta kaba.”
Den un video kòrtiku dirigí na Cubanonan djarason, Sekretario di Estado Marco Rubio a bisa ku presidente Trump tabata ofresé nan “un kaminda nobo.”
Algun ora despues, e Departamentu di Hustisia a akusá e eks presidente di Cuba, Raúl Castro, pa a duna òrdu pa tumba dos avion sivil chikitu na 1996. E akusashon tabata parti di un strategia multiprongé di Merka pa tumba e gobièrnu komunista di Cuba, ku a inkluí menasanan di Sr. Trump ku e lo “tuma” e pais.
Pero e último kampaña di preshon di Merka kontra Cuba, inkluyendo su intentonan pa kontrolá ken ta dirigí e pais, ta reflehá un dinámika ku tin mas ku un siglo bieu. I e desishon di gobièrnu merikano pa akusá señor Castro dia 20 di mei ta karga un nifikashon partikular.
Dia 20 di mei 1902, Merka a terminá formalmente su okupashon militar di Cuba, ku el a mantené den e añanan despues di un derota di forsanan kolonial spañó dor di un kombinashon di trupanan merikano i guerilleronan kubano ku tabata bringando un guera di independensia pa tres dékada. Miéntras ku otro kolonianan spañó manera Guam, Puerto Rico i Filipina a bira poseshonnan di Merka, Cuba a haña independensia.
Hopi Cubano “a selebrá nan independensia te na e punta” e tempu ei, asina Michael Bustamante, kende ta dirigí e programa di estudionan Cubano Merikano na Universidat di Miami, a bisa. “Pero el a bin ku un asterisko grandi.”
Tabatin mas ku un asterisko. Esun mas grandi tabata e Amiendan di Platt, ku “básikamente a outorisá Merka pa intervení den asuntunan Cubano bai dilanti,” Dr. Bustamante a bisa. Cuba tabata esensia forsá pa aseptá e términonan ei òf permití e okupashon militar merikano sigui. Durante e era ei, interesnan empresarial merikano, partikularmente den suku, a kuminsá kumpra plantashonnan grandi riba e isla.
Otro asterisco tabata e otorgamento di un lease perpetuo riba un waf strategico den zuidoost di Cuba cu a bira Base Naval di Guantanamo Bay.
E términonan riba kua Merka a hisa su okupashon militar “a duna Merka hopi di e benefisionan di kolonisashon sin e responsabilidat,” Daniel Immerwahr, un historiadó na Northwestern University ku ta studia kolonialismo merikano, a skirbi den su buki “Kon pa Skonde un Imperio: Un Historia di e Gran Merka.”
Promé ku e Amiendan di Platt a wòrdu revoká na 1934, Merka lo a okupá Cuba dos biaha mas militarmente, interveniendo pa gran parti pa protehá su interesnan ekonómiko. E amienda a yuda destabilisá Cuba, Dr. Bustamante a bisa, pasobra doñonan di tereno lo a lanta instabilidad pa presipitá intervenshon di Merka i e remplaso di lidernan eligi demokrátikamente ku nan tabata oponé.
E gobièrnu komunista ku a yega na poder den e revolushon di Cuba na 1959, finalmente a bandoná 20 di mei komo un dia ofisial di independensia. Kas Blanku, den un deklarashon djarason ku ta konmemorá independensia di Cuba , a bisa ku e gobièrnu aktual ta representá un “traishon direkto di e nashon ku nan patriotanan fundadó a sangra i muri p’e.”
E eskoho di 20 di mei lo resoná pa mayoria di Cubano, Dr. Bustamante a bisa.
“Den e konteksto di un bista di mundu di polítika eksterior mas amplio kaminda e atministrashon di Trump ta pushando pa reafirmá e dominio di Merka — nan palabranan no di mi — den e Hemisferio Oksidental,” el a bisa, “nan ta skuchando bèk na e momentu aki ora ku Merka a trata Cuba komo su kurá patras.”
E fiskal general interino, Todd Blanche, a desviá e pregunta ora a puntr’é si e atministrashon di Trump tabatin plania pa trese Raúl Castro Florida pa wòrdu husgá, bisando ku e tabata “un pregunta ku ta enserá e presidente di Merka, e Sekretario di Guera, e Sekretario di Estado.”
Mirta Mendez, ruman muher di Carlos Costa, un di e pilotonan cu a muri den e derotamento di 1996 door di Cuba di dos avion Mericano, a bisa cu e no tabatin idea cu e oficina di abogado Mericano a rebiba e caso secretamente. “Ningun di nos a pèrdè speransa,” ela bisa.

Maggie Alejandre-Khuly, di 80 aña, ruman muhé di un di e merikanonan Cubano ku a wòrdu tirá abou dia 24 di febrüari 1996, tabatin un kopia di e akusashon na e evento na Freedom Tower kaminda e akusashonnan a wòrdu anunsiá. “E ta amargo-dushi ainda,” ela bisa. “Ta bon den e sentido ku hustisia den nos kaso ta parse di ta progresando. E ta amargo den e sentido ku e ta tumando 30 aña i, bo sa, nunka lo no logra un bon hustisia a ménos ku nos tin nos hendenan morto bèk, loke ta imposibel.”
Presidente Miguel Díaz-Canel di Cuba a yama e akusashon kontra Raúl Castro “un akshon polítiko, sin ningun base legal,” pa konstruí un kaso pa potensial agreshon militar kontra e isla. El a defendé e tiroteo di avionnan na 1996 operá pa Brothers to the Rescue, bisando ku Cuba “a aktua den defensa propio legítimo denter di su awanan hurisdikshonal, despues di violashonnan susesivo i peligroso di nos espasio aéreo dor di teroristanan notorio.”
Cuba “no a aktua imprudentemente, ni el a violá lei internashonal,” Díaz-Canel a bisa riba medionan sosial. El a bira e acusacion bek riba Washington, bisando cu forsanan Mericano a realisa asesinatonan extrahudicial durante atakenan di boto den Lama Caribe y Oceano Pacifico.
Todd Blanche, e fiskal general interino, no ke bisa dikon e Departamentu di Hustisia a disidí di desseya e akusashon kontra Castro awe, ya ku fiskalnan a optené esaki na fin di aprel.
“Tin hopi faktor ku ta bai aden ora un akusashon seyá ta wòrdu desseyá, si nunka,” el a bisa reporteronan. El a bisa cu e no ta preocupa cu algun hende tabata specula cu e acusacion por wordo usa como pretexto pa intervencion militar na Cuba.
E akusashonnan kontra Raúl Castro ta resultá di e tiroteo di dos sivil Brothers pa e avion di Reskate na 1996 ku a baha den shelu internashonal nort di Cuba, un episodio ku a sigui lunanan di pleitu diplomátiko entre Merka i Cuba tokante e buelonan di e organisashon.
Na kuminsamentu di añanan 1990, miles di Cubano a migra pa Merka via laman, normalmente abordo di balsa òf otro barkunan prekario trahá na kas. Brothers to the Rescue tabata un grupo boluntario di piloto cu lo a bula riba e estrecho di Florida buscando migrantenan pega y despues alerta Guardacosta Mericano.
Cuba i Merka a kaba ku un ola masivo di migrashon dor di bai di akuerdo pa debolbé kualke Cubano ku nan wòrdu atrapá riba laman. Despues di esey, Brothers to the Rescue a sigui bula, pero cu un mision mas provocativo.
E organisashon, i su fundadó José Basulto, lo a bula riba Cuba i a tira foyetonan ku vários mensahe, inkluyendo ekstraktonan di e Deklarashon di Nashonnan Uni riba Derechonan Humano. Gobierno Cubano tabata furioso y a pasa lunanan ta keha na Departamento di Estado Mericano, segun registronan publica diamars pa Archivo Nacional di Seguridad, un instituto di investigacion cu ta colecta documentonan desclasifica.
E registronan ta mustra cu gobierno Cubano y e administracion di Clinton a tene varios reunion discutiendo e vuelonan di Sr. Basulto, cu e Administracion Federal di Aviacion ta exigi pa Cuba duna prueba cu su espacio aereo a wordo viola.
Ora un ofisial di FAA a haña sa ku Sr. Basulto a plania un otro buelo, ela atvertí koleganan, djis dos dia promé ku e buelo kondená.
“Den lus di e intrushonnan di siman pasá, e último sobrevuelo aki por wòrdu mira solamente komo mas burla di e gobièrnu Cubano,” e ofisial a skirbi.
“E senario di e pió kaso ta ku un di e dianan aki e Cubanonan lo tira un di e avionnan aki abou i mihó FAA tin tur su patonan den un fila.”
Dos dia despues, despues ku Sr. Basulto a anunsiá su mes na e kòntròl di tráfiko aéreo di Cuba, e ministerio di defensa di Cuba a stroba dos avion di guera MiG. E jetnan a tira misilnan aire-aire di fabricacion Sovietico, treciendo e dos avionnan cu tabata bayendo nort den awanan internacional.
Tres siudadano merikano i un residente merikano, kende tabata un rafter reskatá pa e grupo, a muri. Sr. Basulto, kende tabata abordo di un di tres avion, a sali ileso.
“Mi a mira huma na e banda drechi di nos avion,” Sr. Basulto a bisa den un entrevista resien.
“Mi a kere di henter mi kurason ku nos tabata bai ta e siguiente i afortunadamente e no a sosodé.”
E gobièrnu Cubano a nenga di duna komentario e siman aki, ku eksepshon di kompartí un post riba medionan sosial di e embahador Cubano na Merka, Lianys Torres Rivera, ku un link pa e memonan.
E registronan a wòrdu kompilá a traves di un petishon di e Lei di Libertat di Informashon pa un buki di 2014, “Back Channel to Cuba: The Hidden History of Negotiations Between Washington and Havana,” pa William LeoGrande, un erudito di Cuba na Universidat Merikano, i Peter Kornbluh, un analista senior na e Archivo Nashonal di Seguridat.
Sr. Basulto tabata den un hospital djamars i no por a yega na dje pa komentario tokante e dokumentonan di FAA.
Den pasado, e organisacion a nenga di a viola espacio aereo Cubano e dia ey, y a bisa cu tabata denter di su derechonan pa bula den e area.
Raúl Castro ta un ex-guerillero cu a bringa hunto cu su ruman Fidel pa tumba e dictador Fulgencio Batista den añanan 1950. Despues el a bira minister di defensa i a tuma puesto di presidente despues ku Fidel Castro a bira malu i a baha. E lo kumpli 95 aña dia 3 di yüni.
Un di e pilotonan di MiG menshoná den e akusashon di awe, Lorenzo Pérez-Pérez, a wòrdu akusá pa promé biaha na 2003. Su ruman hòmber, Francisco Pérez-Pérez, tambe un piloto, a wòrdu akusá e tempu ei tambe, pero for di e tempu ei el a fayesé.
Todd Blanche, e fiskal general di Merka interino, tabata vago ora a puntr’é kon e ta spera ku Raúl Castro lo wòrdu tresé Merka pa enfrentá akusashonnan, bisando, “E lo presentá aki pa su mes boluntat òf pa un otro manera.”
“Nos ta akusá hòmbernan pafó di e pais aki tur ora, i tin tur tipo di diferente manera ku nos por haña nan aki,” el a bisa.
E akusashon di Raúl Castro ta e último paso den e kampaña di preshon kresiente di e gobièrnu di Trump kontra Cuba — parti di un esfuerso mas amplio di e presidente pa tumba e gobièrnu Cubano.
Departamento di Husticia a desseya un acusacion diaranson, acusando Sr. Castro, e ex presidente di Cuba, y cinco otro persona di asesinato y un conspiracion pa mata ciudadanonan Mericano.
Desde ku el a tuma su ofisina bèk, presidente Trump no a hasi ningun sekreto di su deseo pa ekspandé teritorio merikano i destituí lidernan ku e no gusta. Despues di e operashon militar eksitoso na Venezuela i e esfuersonan ineksitoso te awor pa sigurá Groenlandia òf e Kanal di Panama, Sr. Trump a laga sa bon kla ku Cuba ta su siguiente meta.
Pa Sr. Trump, e interes den Cuba no ta nobo . Na 2011 i 2012, ehekutivonan di e Organisashon di Trump a bishitá Cuba pa buska un kancha di gòlf, i na 2016, miéntras e tabata kore pa presidente, Sr. Trump a bisa ku Cuba “lo ta un bon oportunidat pa invershon.”
I asta ora el a hasi bofon di Cuba komo un “nashon frakasá” den e último lunanan, el a sigui papia tokante su bentahanan geográfiko.
“Mi ta kere cu Cuba, na su manera, turismo y tur otro cos, e ta un isla bunita, tempo grandi,” Sr. Trump a bisa na maart.
Esaki no ta promé bia ku fiskalnan federal ta traha un akusashon kontra Raúl Castro. Oficina di Abogado Mericano na Sur Florida a prepara un acusacion penal di Castro pa traficacion di droga, alegando cu cocaina di e cartel di Medellín tabata yegando Merca for di Cuba, cu permiso expreso di e militarnan Cubano. E konsepto di akusashon a wòrdu filtra pa prensa na 1993, pero e kaso nunka a wòrdu tresé dilanti di un hurado grandi.
Ta notabel ku un di e personanan ku no tabata na e anunsio tabata José Basulto, e fundadó di Brothers to the Rescue, kende tabata den un di tres avion e dia ei ku a skapa. El a bira malo ayera y tabata den hospital, su casa a bisa.
Un di e personanan cu a asisti na e anuncio di e acusacionnan contra Raúl Castro tabata Bryan Calvo, e alcalde di Hialeah, Fla., e ciudad cu e porcentahe mas halto di exiliadonan Cubano y nan descendientenan. Calvo a nase na desèmber 1997, mas ku un aña despues di e bahamentu di e avionnan ku ta sentral den e akusashonnan. El a bisa ku mester hasi mas. “Esaki ta un webu di individuonan,” el a bisa. “Obviamente Castro ta na e punta di e webu ei, pero e tipo tin 94 aña di edat, pues loke nos mester mira ta un esfuerso muchu mas amplio pa loke ta trata e akusashonnan i akshon direkto.”
Departamento di Husticia a bisa cu si nan wordo condena, e acusadonan ta enfrenta un castigo maximo di morto of prison perpetuo riba e acusacionnan di asesinato y conspiracion pa mata ciudadanonan Mericano. Raúl Castro i un di e pilotonan ta enfrentá te ku sinku aña di prizòn pa kada un di e akusashonnan di destrukshon di avion.
E ambiente pa e anunsio aki ta sumamente inusual. Ta raro pa akusashonnan federal wòrdu anunsiá dilanti di un públiko di asina tantu hende. Cientos di dignatario y invitadonan ta presente.
Ernesto Soberón Guzmán, embahador di Cuba na Nacionnan Uni, a bisa The Times cu e grupo Brothers to the Rescue a viola espacio aereo Cubano 25 biaha prome cu e militarnan Cubano a tumba nan avionnan, y cu funcionarionan Cubano a suplica autoridadnan Mericano repetidamente pa stop e vuelonan di e grupo riba Cuba, incluyendo den un carta di Castro-Presidente di e tempo ey pa Bill.
Despues el a kuestioná kon gobièrnu merikano lo a reakshoná bou di sirkunstansianan similar. “Kuantu violashon deliberá i serio di espasio aéreo merikano kualke gobièrnu merikano lo permití promé ku tuma akshon?” el a puntra.
E krème-de-la-krème di polítika di Sur Florida ta aki, inkluyendo alkaldenan, polítikonan lokal Cubano-Merikano i eks-fiskalnan, algun di nan a traha riba esfuersonan anterior pa akusá Raúl Castro ku nunka no a duna fruta. “E ta proba un biaha pa semper ku no ta hustisia retrasá i sigur no ta hustisia nenga,” Guy Lewis, un eks abogado merikano pa e Distrito Sur di Florida a bisa. “Kisas a retrasá un poko, pero sigur no a nenga.”
Ernesto Soberón Guzmán, embahador di Cuba na Nashonnan Uni, a bisa djarason na The New York Times ku e akusashon di Raúl Castro tabata un intento di e gobièrnu di Trump pa krea un preteksto pa akshon militar kontra di Cuba. “Mi no por yam’é un otro palabra ku un sirko — un sirko ku nan ta montando awor komo un akshon mas pa hustifiká agreshon militar kontra Cuba,” el a bisa.
Raúl Castro tabata minister di defensa di Cuba pa 49 aña y tambe presidente di e pais durante 12 aña, sirbiendo te cu 2018, despues cu su ruman Fidel a baha pa motibo di malesa.
Raúl Castro tin 94 aña i no ta karga ningun título ofisial mas, pero e ta ehersé un poder enorme ainda, ekspertonan ta bisa, partikularmente riba e ehersito, i e tabatin un man den negosiashonnan sekreto ku e atministrashon di Trump tokante e impasse aktual entre Havana i Washington.
Medionan di komunikashon estatal Cubano ainda ta referí na dje reverensialmente komo “e lider di e Revolushon Cubano” kende, huntu ku Fidel, a yuda liderá e lantamentu di 1959 ku a tumba un diktador aliniá ku Merka.
Raúl Castro ta frágil, tin mal oido i tin difikultat pa papia, pero tòg e ta asistí na eventonan importante i a wòrdu mirá pa último biaha den públiko dia 1 di mei bisti ku su unifòrm militar na un parada di Dia Internashonal di Obrero.
Apesar di ta konosí komo un bebedó pisá mas trempan den bida ku un inklinashon pa shotnan di vodka nechi (el a studia na Mosku i tabata un atmiradó di Union Soviétiko anterior), Raúl Castro a envehesi remarkabelmente bon, su hefe di staf anterior, Alcibiades Hidalgo, kende a desertá pa Florida ku balsa na 2002, a bisa The New York Times.
“E hecho ta keda cu tanten cu e ta na bida, e lo sigui ta un factor determinante den e trayectoria di e pais,” Sr. Hidalgo a bisa.
Miéntras ku Fidel Castro, kende a fayesé na 2016 , tabata e lider karismátiko di e revolushon, Raúl Castro tabata parse kontentu di keda den fondo. “Raúl i Fidel tabata dramatikamente diferente,” Brian Latell, un analista di Cuba di hopi tempu anterior pa CIA a bisa “Fidel tabata e direktor, e tabata esun temperamental i kreativo. Raúl a hasi tur e trabou tras di esenario.”
Despues di e revolushon, tabata Raúl Castro ku a konstruí e Forsanan Armá Revolushonario nobo, ku a repele e invashon desastroso di Bay of Pigs organisá pa CIA Ora Fidel Castro a deklará Cuba komo un estado komunista na 1961, Raúl Castro a hasi e trabou pisá pa organisá e Partido Komunista Cubano.
Komo minister di defensa bou di Fidel, Raúl Castro a guia e kreashon di GAESA, un konglomerado militar enorme ku ta inkluí hotèl, tienda, pòmp di gasolin i hopi otro negoshi. E ta wòrdu konsiderá e forsa ekonómiko mas poderoso na Cuba.
Ekspertonan un tempu a konsiderá Raúl Castro komo un potensial agente di kambio despues ku el a relahá algun di e polítikanan ekonómiko komunista mas rigoroso di gobièrnu Cubano, por ehèmpel dor di permití Cubanonan kumpra i bende kas i vehíkulo. Na 2015, el a restaura relacionnan diplomatico cu Merca y un aña despues a yama presidente Barack Obama bon bini na Havana.
Pero el a mantene e control politico estricto di Partido Comunista riba e sistema di un solo partido di e isla y a mantene e aparato di seguridad estatal represivo.
E victimanan den e caida di e avionnan Brothers to the Rescue di 1996 a inclui dos piloto, Mario Manuel de la Peña, di 24 aña y Carlos A. Costa di 29 aña, kendenan tabata traha na aeropuerto di Miami. Nan pasaheronan tabata Armando Alejandre, di 45 aña, kende tabata un veterano di Vietnam, i Pablo Morales, di 29 aña, un eksiliado Cubano ku a wòrdu salba pa Brothers to the Rescue mes i a sigui pa boluntario pa e grupo. Morales tabata e úniko di e kuater hòmbernan asesiná ku no tabata un siudadano merikano.
E akusashon ta akusá Castro i sinku otro di a “partisipá den un konspirashon ku a terminá ku avionnan militar Cubano ku a tira misil” riba avionnan sivil matando kuater persona, e fiskal general interino, Todd Blanche, a bisa.
“Nashonnan i nan lidernan no por wòrdu permití pa dirigí nan mes riba merikanonan, mata nan i no enfrentá responsabilidat,” el a agregá.
E fiskal general interino, Todd Blanche, a bisa ku e mensahe di e akusashon tabata “Merka i presidente Trump no ta, i lo no, lubidá su siudadanonan.”
Fiskal General interino Todd Blanche a haña un ovashon di un sala yen di dignatario, eksiliadonan Cubano, polítikonan, famianan di e víktimanan i otro invitadonan asta promé ku el a kuminsá papia. Despues ku el a anunsiá e akusashonnan, hendenan a lanta atrobe i a animá e.
Ex presidente Raúl Castro di Cuba a wordo acusa di conspiracion pa mata ciudadanonan Mericano, destruccion di avionnan y cuatro cargo individual di asesinato, e procurador general interino di Merca, Todd Blanche, a bisa.
“Awe nos ta anunsiá un akusashon ku ta akusa Raúl Castro i vários otro di konspirashon pa mata siudadanonan merikano,” e fiskal general interino di Merka, Todd Blanche, a bisa, loke a kousa un ola di aplouso.
E ambiente pa e anunsio di akusashonnan kontra Raúl Castro tin hopi nifikashon na Miami. E Toren di Libertat, konstruí na 1925 komo e sede di e korant Miami News, a sirbi komo e Sentro di Refugiado Cubano di 1962 pa 1974. E tabata e promé parada pa miles di Cubano ku a hui for di e gobièrnu di Castro i a wòrdu designá komo un Monumento Históriko Nashonal na 2008.
Di akuerdo ku e òrdu pa desseyá e akusashon, un di e hòmbernan akusá di Raúl Castro ta un piloto retirá di Forsa Aéreo Cubano, Lt. Coronel Luis Raúl Gonzalez Pardo, kende a keda arestá na novèmber na Florida. El a wordo acusa di a gaña riba su servicio militar pa gobierno comunista na Cuba riba formularionan di inmigracion.
El a deklara su mes kulpabel na yanüari di no a atmití su registro militar i mester wòrdu sentensiá dia 28 di mei den korte federal di Jacksonville.
Akusashonnan federal a wòrdu presentá kontra Raúl Castro, e lider Cubano anterior, i sinku piloto di MiG Cubano na Florida, segun un òrdu di korte ku ta desseya un akusashon supersedente. Dos piloto a wòrdu akusá kaba na 2003, pero un di nan a fayesé.
Sekretario di Estado Marco Rubio a entregá un apelashon direkto raro na e pueblo Cubano den un video publiká djarason, e aniversario di nan independensia for di Spaña i okupashon militar merikano, urgiendo nan pa aliña ku e atministrashon di Trump miéntras e ta buska pa debilitá e régimen Cubano.
“Presidente Trump ta ofresé un kaminda nobo entre Merka i un Cuba nobo,” Sr. Rubio a bisa den e diskurso kòrtiku di video, ku a wòrdu raportá djarason pa Axios promé ku el a wòrdu publiká.
Den e diskurso, ku tabata na spañó ku subtítulo na ingles i publiká riba e kanal di YouTube di e Departamentu di Estado djarason mainta, Sr. Rubio ta menshoná e èks lider Cubano, Raúl Castro, rònt di e marka di un minüt. Sr. Castro, kende tambe a sirbi como minister di defensa, a wordo acusa pa Departamento di Husticia diaranson pa a ordena e tumbamento di dos avion civil na 1996. Cuater persona a muri.
Sr. Rubio, e yu di imigrante Cubano ku a keda fihá riba Cuba pa dékadanan, a kulpa e skarsedat di koriente i rekurso di e pais riba Sr. Castro i GAESA , e konglomerat manehá pa militarnan ku ta kontrolá mayoria aspekto di e ekonomia di e pais.
“E motibu ku bo ta wòrdu forsá pa sobrebibí 22 ora pa dia sin koriente no ta debí na un blokeo di zeta dor di Merka,” Sr. Rubio a bisa na spañó. “E berdadero motibo cu bo no tin coriente, combustibel of cuminda ta pasobra esnan cu ta controla bo pais a plunder biyones di florin, pero nada no a wordo uza pa yuda e pueblo.”
Cuba ta luchando ku un krísis di energia pa mas ku dos aña pa motibu di infrastruktura ku ta basha abou i un suministro menguando di su benefaktor di hopi tempu, Venezuela. Despues cu Merca a deroca e lider di Venezuela, Nicolás Maduro, na comienso di e aña aki, el a tuma control di e industria petrolero di Venezuela y a impone un blokeo efectivo cu ta prohibi tur petroleo stranhero di yega Cuba. E gobièrnu di Cuba a bisa siman pasá ku su reservanan di zeta a kaba .
Den su di dos periodo, e atministrashon di Trump a oumentá esfuersonan pa isolá e gobièrnu komunista di e pais i hala esaki mas serka di e órbita merikano. E destitushon di Sr. Maduro a wòrdu mira en parti komo un esfuerso pa debilitá Cuba .
E mensahe di djarason ta e promé apelashon direkto ku Sr. Rubio a hasi na e pueblo di Cuba. Pa hopi tempu e tabata wòrdu mira komo un falki riba polítika pa loke ta trata e nashon insular i a hasi poko sekreto di su speransanan pa tumba òf mina su gobièrnu.
Dialuna, e administracion di Trump a emiti sancionnan contra algun di e top lidernan di Cuba, incluyendo funcionarionan militar y di partido, cu e speranza di sigui presiona su gobierno pa revisa su sistema.
No comments:
Post a Comment