“Lokhu akuyona impi yaseYurophu , kodwa izintshisekelo zaseYurophu zisengozini ngqo,” kusho uKaja Kallas, isazi sezombusazwe esiphezulu se-European Union, ngemuva kokuhlangana nongqongqoshe bezangaphandle abavela kulo lonke iqembu lamazwe angu-27 eBrussels ngoMsombuluko. Okwamanje, uthe, i-European Union ngeke yandise umsebenzi wolwandle eMpumalanga Ephakathi ukusiza ukuvikela ithrafikhi yezentengiselwano eStrait of Hormuz.
Inxusa Elisha LaseMelika Lalingenalo Igunya Kangaka Lokuba Nesikhundla Sobunxusa. INingizimu Afrika Yaphonswa Emuva.
Kungakapheli nenyanga eqalile umsebenzi wakhe, inxusa elisha lase-United States eNingizimu Afrika lakhuluma amazwi aqatha ngohulumeni.
Uthe iNingizimu Afrika inemithetho engaphezu kuka-150 “ehloselwe abamhlophe,” nokuthi uhulumeni kaTrump “uphelelwa yisineke” nohulumeni waseNingizimu Afrika.
Wenze amazwana afihliwe ngomongameli waseNingizimu Afrika, uCyril Ramaphosa, emsola ngobuqili ngokuthi “uhlambalaza umongameli wethu,” okubonakala sengathi kubhekisela ekugxekeni kukaMnu. Ramaphosa ngoMengameli uTrump engxoxweni yakhe yakamuva ne-New York Times . Futhi wenqaba isinqumo senkantolo yaseNingizimu Afrika sokuthi ingoma yokulwa nobandlululo akuyona inkulumo enenzondo. “Angikhathali ukuthi izinkantolo zakho zithini,” kusho inxusa, u-L. Brent Bozell III, ekhuluma esithangamini sebhizinisi eSifundazweni saseWestern Cape.
Ngemva kokusho lawo mazwi, uMnu. Bozell wabizwa nguNgqongqoshe Wezangaphandle ngoLwesithathu ukuze achaze “amazwi akhe angahambisani nenkulumo-ze.”
Lokhu kungqubuzana kwakamuva phakathi kwe-United States neNingizimu Afrika kubonisa ukuthi ubudlelwano phakathi kohulumeni ababili buye bawa kangakanani. Ekuqaleni konyaka odlule, izikhulu zaseNingizimu Afrika zisebenze kanzima ukuchaza izinqubomgomo zazo kuhulumeni kaTrump, zilangazelela ukuthola indawo yokuvumelana nomlingani wesibili ngobukhulu wezohwebo wesizwe sabo. Bathumela izithunywa futhi bacela imihlangano .
Manje, kubonakala sengathi iNingizimu Afrika isiyekile ukuzama ukubonisana nezikhulu zikaTrump ngezihloko ezinjengokubulawa kwabalimi abamhlophe, ukuthathwa komhlaba kahulumeni kanye nemithetho ehloselwe ukulungisa ifa lobandlululo . “Ngeke sixhashazwe,” kusho uMnu. Ramaphosa enkulumweni yakhe yesimo sezwe ngenyanga edlule nangonyaka odlule.
Izikhulu zaseNingizimu Afrika ziye zaqaphela ukuthi “ukuzama ukuchaza noma ukucacisa noma ukufihla lezo zindaba ezimbi kuyindlela engenamsebenzi,” kusho uZiyanda Stuurman, umeluleki oseKapa e-Africa Practice, inkampani yokweluleka ngamasu. “Ekugcineni, njengamanje, ngicabanga ukuthi ubudlelwano busesimweni sokwehla okulawulekayo lapho kungekho khona uhlangothi oluzokwehla lusuka embonweni walo komunye.”
Lesi simo esibandayo ne-United States sinengozi enkulu eNingizimu Afrika, izwe elincane kakhulu. Kodwa iNingizimu Afrika inomlando wokushintshashintsha ubudlelwano bayo ngethemba lokuzenza inganciki kakhulu emandleni amakhulu omhlaba. Lelo cebo lokufuna amandla aphakathi anomqondo ofanayo liye labonakala kakhulu phakathi kokuphazamiseka komhlaba okubangelwe nguMnu. Trump, kusho abahlaziyi.
Ngalo lolo suku uMnu. Bozell asho ngalo amazwi akhe, uMnu. Ramaphosa wayevakashele eBrazil, lapho umongameli wayo, uLuiz Inácio Lula da Silva, ephakamise ukuthi amazwe abo aqinise ukubambisana kwezokuvikela. “Angazi ukuthi uComrade Ramaphosa uyaqaphela yini ukuthi uma singazilungiseleli ngokuzivikela, ngolunye usuku othile angasihlasela,” esho ngesikhathi sengqungquthela yabezindaba ehlangene.
“Kuningi esingakufunda komunye nomunye,” kuphendula uMnu. Ramaphosa.
Njengomholi womnotho omkhulu kunayo yonke e-Afrika, uMnu. Ramaphosa ubelokhu ekhuluma ngendima yamandla aphakathi emhlabeni jikelele. Engxoxweni yakhe ne-Times ngenyanga edlule, wagxeka lokho akuchaze njengemizamo yamanye amazwe yokulawula amanye esebenzisa ingcindezi yezomnotho kanye nezinye izikhali.
“Sesifikile manje, futhi akulungile ngathi ukuqhubeka sivalelwe ngaphandle,” esho. “Njengoba singamazwe amancane noma anamandla aphakathi, sihlonipheni nathi futhi nisebenzisane nathi ngesisekelo sokuhlonipha ubukhosi bethu nokufuna ukuthuthukisa izintshisekelo zabo bonke.”
Kodwa uMnu. Ramaphosa kanye nohulumeni wakhe basolwa, ngisho nangababambisene nabo, ngokungahlali bekwenza lokho abakushumayelayo. Ngemva kokuba iRussia ihlasele i-Ukraine eminyakeni emine edlule, iNingizimu Afrika yahoxa esitatimendeni sayo sokuqala sokuthi amasosha aseRussia kufanele ahoxe, okuyisenzo esathukuthelisa abalingani bayo baseYurophu.
UMnu. Ramaphosa uphinde wagxekwa kule nyanga ngokuthumela incwadi yenduduzo eNxusa lase-Iran ngemuva kokuba umholi ophakeme wezwe ebulewe ngamabhomu phakathi kwe-US ne-Israel.
Abagxeki baseNingizimu Afrika bathi izimangalo zayo zokungachemi zisetshenziswe njengeqhinga yiqembu elibusayo, i-African National Congress, ukuze kugcinwe ubudlelwano nabalingani besikhathi sobandlululo abaseNtshonalanga ababubheka njengezitha, njengeCuba neRussia.
“Ukungaguquguquki kusetshenziselwa ukwenza sengathi ukungathathi hlangothi njengesivikelo sokuvumelana nezintshisekelo ezimelene neNtshonalanga,” kubhala uJoshua Meservey, umfundi osesikhundleni esiphezulu e-Hudson Institute, ithimba lokucabanga eligcina imithetho, engosini ethi X. “I-SA ibilokhu ivumelana ngokusobala ne-US ezindabeni ezibalulekile amashumi eminyaka, into i-US ebingayinaki kuze kube muva nje.”
Engqungqutheleni yebhizinisi, uMnu. Bozell uthe ukhathazekile nangokuthi “iNingizimu Afrika ikhula ngokubambisana nezinye zezitha ezinkulu zaseMelika,” okubonakala sengathi kubhekiselwa eTehran.
Ngemva komhlangano wakhe nezikhulu zaseNingizimu Afrika, uMnu. Bozell ucacise amazwi akhe ezinkundleni zokuxhumana ngoLwesithathu, ezama ukwehlisa izinga lokushisa. Kodwa umongo wamazwi akhe awukashintshi.
“Uma inxusa lase-US linamathela kulezi zindaba,” kusho uPriyal Singh, umcwaningi omkhulu e-Institute for Security Studies, ithimba lokucabanga laseNingizimu Afrika, “kuzoba iminyaka embalwa enzima eNingizimu Afrika nase-US”
UJohn Eligon uyinhloko yehhovisi laseGoli le-The Times, ehlanganisa imicimbi eminingi kanye nezitayela ezithonya futhi zilolonge izimpilo zabantu abavamile kulo lonke elaseNingizimu Afrika.
No comments:
Post a Comment